SHANT31

 

દોહરો

મેરા  મુજમેં કછુ નાહીં, જો કુછ હિ સો તેરા

તેરા તુજ કો સોંપતે, ક્યા લાગત હૈ મેરા?

*****

આરત

પરમ પિતા

તને પ્રણામ કરીને હું આજના દિવસમાં પ્રવેશ કરું છું. મારું મન ચંચળ છે અને મારા સાંસારિક કામોની જાળ અટપટી છે. આ જાળમાં સાંગોપાંગ ફસાઈ જવાથી મને બચાવજે. અર્થહીન પ્રાપ્તિ પાછળ દોટ મૂકવામંથી મને બચાવજે.

કોઈ જોતું નથી—એ કારણે  પરિસ્થિતિનો ફાયદો ઉઠાવવાની દુર્બળતામાંથી કે પૈસા કે સ્થાનના જોરે કોઈની અસહાયતાનો લાભ લેવાની કઠોરતામાંથી –જેમાં સહેલાઈથી સરી પડાય –તથા અયોગ્ય કૃત્યોના રસ્તે પહેલું પગલું ભરવામાંથી મને બચાવજે.

ઘણીવાર પ્રાર્થના કર્યા પછી, અમારી તકલિફો જેમની તેમ રહે ત્યારે અમે અધીર થઈ જઈએ છીએ કે : અરે ! ભગવાન તો કાંઈ સાંભળતા નથી. આટલી વિનંતી કરી પણ ભગ્કવાને સહાય તો કરી નહિ. અમારે તો તત્કાળ ઉકેલ જોઈતો હોય છે—આજે ને આજે જ. અને વળી અમારી રીતનો ઉકેલ જોઈતો હોય છે. અમારી સઘળી સામાન્યતાઓ, ક્ષુદ્રતાઓ, મૂર્ખતાઓ સાચવીને રાખીને અમે તમારી પાસેથી શાંતિ ઈચ્છીએ છીએ.

પણ તમને કશી વાતની ઉતાવળ નથી. જવાબ આપવાની તમારી પોતાની રીત છે. જવાબ આપવાનો તમારો પોતનો સમય છે. અમે ઉતાવળ કરીએ તેથી કંઈ વળતું નથી. અમે માત્ર શાંત થઈ, ધીરજથી પ્રતીક્ષા કરી શકીએ.

(‘પરમ સમીપે’ માંથી)

—————————————————————–

દૃઢતા

પ્રત્યેક વ્યક્તિના જીવનમં મુસીબતો અને સંઘર્ષ તો આવવાના જ છે. જીવન એટલે જ સંઘર્ષ. સ્વામી વિવેકાનંદ કહે છે, “જીવન એટલે કચડી નાખવા મથતા સંજોગો વચ્ચે થતો વ્યક્તિત્વનો વિકાસ.” વિપરિત સંજોગો, માંદગી વગેરેથી જેઓ હતાશ અને નિરાશ થઈ જાય છે તેઓ જીવનમાં આગળ વધી શકતા નથી.

દુ:ખ અને વિપત્તિથી વ્યગ્ર થવાની, ભાંગી પડવાની મનોદશામાંથી બચવું જોઈએ. વિપત્તિ વખતે શાંત અને સ્થિર ઊભા રહી તેનો સામનો કરવો જોઈએ. સ્વામી વિવેકાનંદના જીવનનો એક પ્રસંગ છે. યમુના નદીને કિનારે સ્વામીજી ફરતા હતા. ત્યાં એમની પાછળ વાંદરા પડ્યા. સ્વામીજી તો દોડવા લાગ્યા. વાંદરા પણ એમની પાછળ દોડે. દૂર ઊભેલા એક સંન્યાસીએ એ જોઈ બૂમ પાડી ‘સાધુ ભાગો મત, ડટે રહો.’આ સાંભળી સ્વામી વિવેકાનંદ ને ઝબકારો થયો. તેઓ વાંદરાની સામે મુખ કરી સ્થિર ઊભા રહ્યા. એમના આશ્ચર્ય વચ્ચે વાંદરાનું ટોળું પણ ઊભું રહી ગયું, અને એક પછી એક વાંદરા ભાગી ગયા. સ્વામીજી આ પછી  લખે છે: ‘આ અનુભવે મને જીવનનો મહત્ત્વનો પાઠ શીખવ્યો કે કોઈપણ મુશ્કેલી આવે તો તેનાથી ડરીને ભાગવુ6 નહીં. પણ હિમ્મતપૂર્વક તેની સામે થવું. ખરેખર મુશ્કેલીઓની સામે જેઓ અડગ રહી શકે છે તેમની સામે મુશ્કેલીઓનુ6 જોર ઓછું થઈ જાય છે. મા શારદાદેવી પોતાના ભક્તોને કહેતા: “કોઈપણ મુશ્કેલી કાયમ ટકતી નથી. પુલ નીચેના પાણીની જેમ સડસડાટ વહી જાય છે.”

મનની દૃઢતા, સ્થિતપ્રજ્ઞતા, અટલતાથી ખૂબ બળ મળે છે. માંદગી આવી, ખોટ ગઈ, ધાર્યું  ન થયું આ બધું તો ચાલ્યા જ કરવાનું. એમાં અડગ રહેવાનું છે. સ્વીકારવાનું છે. અને ‘આ પણ બદલાઈ જશે’ એવું સમજવાનું છે.

–રમેશ સંઘવી

*****

કદમ અસ્થિર હો તેને કદી રસ્તો નથી જડતો

અડગ મનના મુસાફરને, હિમાલય પણ નથી નડતો.

———————————————————-

પ્રેરક પ્રસંગ

હાતીમભાઈ-બહુ પરોપકારી, વિશાળ હ્રદયના. કોઈએ એમને પૂછ્યું: “ તમારા કરતાં, વધુ યોગ્ય માણસ તમે જોયો છે? ”  “ ઘણા હશે” જવાબ મળ્યો. “પરંતુ એક અનુભવ કહું? એક વાર મેં જબરદસ્ત મીજબાની લોકોને આપેલી. ચારેબાજુના વિસ્તારના લોકોને નોતર્યા હતા. મારે એ જ દિવસે અચાનક જંગલમાં, કંઈ કામે જવાનું થયું. એક કઠિયારો, માથે લાકડાંનો વજનદાર ભારો. મેં પૂછ્યું, તમે હાતીમની મીજવાનીમાં ન ગયા?” કઠિયારાએ જાણે શાસ્ત્ર કહ્યું, “  જે પસીનો ઉતારીને પોતાનો રોટલો રળે છે એને હાતીમને ત્યાં જવાની શી જરૂર?”

*****

પ્રેરણા

જીવનમાં શીખવાનો પહેલો પાઠ આ છે, કોઈને શીખ ન દેવાનો અને કોઈ વ્યક્તિ ઉપર દોષારોપણ ન કરવાનો દૃઢ સંકલ્પ કરો, ખરા મનુષ્ય બનો, ઊઠો- દોષનો ટોપલો જાતે જ વહન કરો, હંમેશા એ જ સાચું છે એવો તમને અનુભવ થશે.

–સ્વામી વિવેકાનંદ

*****

પમરાટ

નાનપણમાં મેં જોયું કે હું જે કામ કરતો તેમાંના દસમાંથી નવ નિષ્ફળ નિવડતાં. પણ મરે નિષ્ફળ નિવડવું  નહોતું એટલે પછી મેં દસગણું વધારે કામ કરવા માંડ્યું

–બનાર્ડ શૉ

******

પથ્ય

તમારા શરીર પાસે જો કોઈ સંકલ્પબળ ન હોય, તેણે જો સારા થવાનો નિર્ણય નહી6 કર્યો હોય તો તમારે જે કાંઈ અજમાવવું હોય તે ભલે અજમાવો પણ શરીર સારું થશે નહીં. આ વસ્તુ હું અનુભવથી જાણું છું. કારણકે મેં એવા માણસો પણ જોયા છે કે જે એમના રોગ મૃત્યુ ઉપજાવે એવા ગંભીર ન હતા, છતા6 એલોકોએ રોગને એવા તો પ્રીતિપૂર્વક પકડી રાખ્યા હતા કે છેવટે તેમાંથી તેમનું મૃત્યુ નીપજેલું. એમની માંદગીને ચાલી જવા દેવા માટે એમના શરીરને સમજાવવું એ અશ્ક્ય હતું.

–માતાજી

*****

ચીનના બાદશાહ કિએન લોંગે સર જોર્જ સ્ટોન્ટનને પૂછ્યું કે : ‘ઈંગ્લેન્ડમાં ડૉકૅટરોને પ્ગાર કેવી રીતે આપે છે?’

સર જોર્જે ઉત્તર આપ્યા પછી બાદશાહ કહે: “ મને લાગે છે કે અંગ્રેજ વારંવાર માંદા પડતા હશે. હું તમને કહું કે વૈદ્ય મને લૂંટે નહીં એટલા સારું કહું છું તે સાંભળો. જ્યાં લગી હું સાજોનરવો હોઉં ત્યાં લગી મારા દાકતરને આઠ-દસ દિવસે પગાર અપાય છે. પણ જે ઘડીએ હું માંદો પડું તે જ ઘડીએ હું માંદો પડું તે જ ઘડીથી હું સાજો થાઉં ત્યાં લગી દાકતરનો પગાર હું બંધ કરું છું.”

*****

હાસ્યોપચાર

દાકતર: “ બાનુ તમને બરાબર તપાસી લીધાં છે. અને હું કહી શકું છું ક તમારે આરામની જરૂર છે.”

દરદી: “ એ સાચું હોઈ શકે નહીં, ડૉક્ટર, મારે સારવારની જરૂર છે, દવાઓની જરૂર છે. જરાક મારી જીભ તો જુઓ !”

દાકતર: “એને પણ આરામની જરૂર છે. ”

**********************************************

 

 

Advertisements
Posted in miscellenous

 

 

 

મા

મા, સંવેદના, ભાવના એહસાસ હૈ,

જીવનકે ફૂલોમેં ખુશ્બોકા આવાસ હૈ,

મા લોરી હૈ, ગીત હૈ,પ્યારી સી થાપ હૈ,

મા પૂજાકી થાલી હૈ, ઔર શ્રીજીકા જાપ હૈ,

મા ગાલો પર પપ્પી હૈ,મમતાકી ઝોલી હૈ,

મા પતઝડકે દિનોમેં, કોયલ કી મીઠી બોલી હૈ,

મા ત્યાગહૈ, તપસ્યા હૈ, સેવાકા સ્વરૂપ હૈ,

મા ઠંડી કે દિનોમેં , સૂરજકી હલકી સી ધૂપ હૈ,

મા ચુલ્હા હૈ, ધૂંઆ હૈ,હાથો કા છાલા હૈ,

મા જીવનકી કડવાહટમેં, અમૃત કા પ્યાલા હૈ,

મા ધાત્રી હૈ, ધરિણી હૈ, પૃથ્વીકી ધૂરી હૈ,

મા કે બિના સૃષ્ટિકી કલ્પના અધૂરી હૈ,

મા કા મહત્ત્વ દુનિયામેં કમ હો નહીં સકતા

મા કે જૈસા દૂજા ઈસ દુનિયામેં હો નહીં સકતા

(કવિનુ6 નામ જડ્યું નથી, કોઈને ખબર હોય તો જણાવશો.)

 

 

મા

મા, સંવેદના, ભાવના એહસાસ હૈ,

જીવનકે ફૂલોમેં ખુશ્બોકા આવાસ હૈ,

મા લોરી હૈ, ગીત હૈ,પ્યારી સી થાપ હૈ,

મા પૂજાકી થાલી હૈ, ઔર શ્રીજીકા જાપ હૈ,

મા ગાલો પર પપ્પી હૈ,મમતાકી ઝોલી હૈ,

મા પતઝડકે દિનોમેં, કોયલ કી મીઠી બોલી હૈ,

મા ત્યાગહૈ, તપસ્યા હૈ, સેવાકા સ્વરૂપ હૈ,

મા ઠંડી કે દિનોમેં , સૂરજકી હલકી સી ધૂપ હૈ,

મા ચુલ્હા હૈ, ધૂંઆ હૈ,હાથો કા છાલા હૈ,

મા જીવનકી કડવાહટમેં, અમૃત કા પ્યાલા હૈ,

મા ધાત્રી હૈ, ધરિણી હૈ, પૃથ્વીકી ધૂરી હૈ,

મા કે બિના સૃષ્ટિકી કલ્પના અધૂરી હૈ,

મા કા મહત્ત્વ દુનિયામેં કમ હો નહીં સકતા

મા કે જૈસા દૂજા ઈસ દુનિયામેં હો નહીં સકતા

(કવિનુ6 નામ જડ્યું નથી, કોઈને ખબર હોય તો જણાવશો.)

Posted in miscellenous

GAUMUTRA AND FARMING

 

સૌજન્ય: મુંબઈ સમાચાર.તારીખ: 19/11/2017 /વિજ્ઞાન વર્લ્ડવિભાગ /હેનરી  શાસ્ત્રી/પાનું:5

 

પાક લેવામાં ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ

આપણી સંસ્કૃતિમાં ગાયને માતાનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.માણસજાત પર એના અગણિત ઉપકાર છે.ગાયનું દૂધ પૌષ્ટિક અને ગુણકારી હોવાની સાથે એના છાણનો પણ સારો એવો ઉપયોગ માણસ કરતો આવ્યો છે. ઈંધણ માટે, ઘર બાંધવા માટે, વગેરે વગેરે. આ ઉપરાંત ગૌમૂત્રનો પણ અનેરો મહિમા આપણા દેશમાં છે. એની ઉપયોગિતા સાબિત કરવા વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિએ ઘણા પ્રયત્નો થઈરહ્યા છે. છાણનો વિવિધ વપરાશ કરતી વખતે એની સાથે ગૌમૂત્રનો પ્રયોગ, પ્રચાર અને પ્રસાર થવો જોઈએ એ બાબત અભ્યાસુઓના ધ્યાનમાં આવી છે. રાસાયણિક ખાતરની સરખામણીમાં છાણનું ખાતર અધિક મહત્ત્વનું સાબિત થઈ શકે છે. એ બાબત ખેડૂતોના ધ્યાનમાં આવી છે. માત્ર છાણના ખાતરના ઉપયોગથી ઉત્તમ ખેતી થઈ શકે છે એ વાત ઘણા ખેડૂતોએ સાબિત કરી છે. આનો એક ફાયદો એ થયો કે રાસાયણિક ખાતર પરનું અવલંબન ઓછું થઈ ગયું. જોકે, પાકને નુકસાન પહોંચાડતા વિષારી કીટકનાશકો માટે સજ્જડ ઉપાય નથી મળી રહ્યો. હા, ખેડૂતો લસણ, મરચા કે લીમડાનો ઉપયોગ કરતા હોય છે. જોકે, ગૌમૂત્ર ખાતર અને જરૂરી હોર્મોન ઉપરાંત ઉપરાંત કીડા અને રોગની નાબૂદી મટે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકવાની સંભાવના જાગી છે. એક પ્રયોગ કાંદાની ખેતી પર કરવામાં આવ્યો જે યશસ્વી સાબિત થયો હતો. એક પણ કાંદો સડેલો ન નીકળ્યો અને રંગ તેજસ્વી હતો અને એનો ભાવ પણ અન્ય જાત કરતાં ક્વિન્ટલ દીઠ ત્રણ રૂપિયા વધુ ઉપજ્યા. ત્યાર બાદ સીતાફળ દેખાવમાં અગાઉ કરતાં વધુ આકર્ષક લાગ્યા. એમાં ગરનું પ્રમાણ વધુ હતુ અને સ્વાદિષ્ટ પણ વધુ હતા. એકંદરે ગૌમૂત્રનો પ્રાથમિક ઉપયોગ સારા પરિણામ આપી રહ્યો છે. *******************************************

Posted in miscellenous

 

 

એક ઘડી, આધી ઘડી… /સંપાદન: રમેશ સંઘવી/મીડિયા પ્રકાશન

સત્સંગ

એકદિવસ અમેરિકાના પ્રમુખ શ્રી અબ્રાહમ લિંકન વ્હાઈટ હાઉસ તરફ જઈ રહ્યા હતા. રસ્તામાં બાજુના એક ખાડામાં એમણે એક ભૂંડને કાદવમાં તરફડતું જોયું. પ્રમુખે પોતાનાં કપડાં બગડવાની જરા પણ દરકાર રાખ્યા વિના ખાડામાં ઊતરીને ભૂંડને બહાર કાઢ્યું. આ દૃશ્ય જોઈ એકઠા થઈ ગયેલા રાહદારીઓ લિંકનની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા. આ સાંભળી લિંકને કહ્યું: “ભાઈઓ, આમાં મારી પ્રશંસા કરવા જેવું કાંઈ નથી.આ ભૂંડને બચાવવા મેં એના પર કશો ઉપકાર કર્યો નથી, કે કશો પરમાર્થ કર્યો નથી. વાસ્તવમાં મેં મારી જાત ઉપર ઉપકાર કર્યો છે. આ ભૂંડને કાદવમાં ખૂંપેલું જોઈ મારા મનમાં થયેલ દુ:ખને દૂર કરવા માટે મેં એને બહાર કાઢ્યું છે. આમ મેં ભૂંડને નહીં, મારા મનના દુ:ખને કાઢ્યું છે. ”

*****

સુરતા

————————————————————

અલખ પુરુષ નિર્વાણ હૈ વાકો લખૈ ન કોય,

વાકો તો વાહી લખૈ જો ઉસ ઘરકા હોય.

ઘરકા ભયા તો ક્યા ભયા તખત તરેકા હોય,

તખત તરેકા સૂરમા, સબદ સનેહી હોય.

–મધ્યકાલીન સંત

*****

   સુવર્ણપ્રાશ

—————————————————————– પોતાના કામમાં ગળાડૂબ રહેવું અને ચૂપ રહેવું એ બદનામીનો સૌથી સારો જવાબ છે.

*****

નીચ વ્યક્તિને દૂર રાખો, પણ તેને દુશ્મન ના બનાવો. સારા માણસના સંસર્ગમાં રહો, પણ એની હા માં હા ન ભણો.

*****

જેમક વધુ જાણીએ તેમ આપણા અજ્ઞાનનું ભાન જ વધુ થાય છે !

*****

સંભાર

કડબના ભોર પર બેઠેલો ગાડાખેડૂ,

ફૂંકી રહ્યો છે બીડી !

તેને ખબર નથી કે તે શું કરી રહ્યો છે.

હે બળદો ! એને માફ કરજો.

–શિલ્પન થાનકી

*****

બે ત્રણ શાણા, બે ત્રણ દાના

પાંચ સાત રંગીલા જન

રહેતા નહીં જ્યાં, રહેશો નહીં ત્યાં

નગર નહીં એ, વગડોવંન !

*****

સ્વદેશ એ જ મારું ત્રિભુવન !

*****

મૌત જબ તક નજર નહીં આતી.

જિંદગી રાહ પર નહીં આતી.

–જિગર

*****

સમુલ્લાસ

——————————————————————–

એક ભાઈએ દિવાળીની રજા માણે ઘેર પાછા ફર્યા. એમને બે પત્રો મળ્યા. એક એમના મિત્રનો હતો. એમાં લખ્યું હતું: ‘હું તારા ઘરે આવ્યો ત્યારે તાળું હતું, તેથી દિવાળીની ભેટ ટપાલપેટીમાં મૂકી જાઉં છું ’બીજો પત્ર હતો ટપાલીનો. તેમાં લખ્યું હતું : ‘ખૂબ ખૂબ આભાર !મારે માટે ટપાલપેટીમાં આટલી સુંદર ભેટ મૂકી જવા બદલ !’

*****

કોઈએ સોક્રેટિસને પૂછ્યું: ‘આખરે રોજ પ્રાર્થના કરતી વખતે તમે ઈશ્વર પાસેથી શું માગો છો? ’સ્મિત કરીને સોક્રેટિસ કહે: ‘એ એક જ એવો સમય છે, જ્યરે ઈશ્વર પાસેથી હું કશું માગતો નથી. કારણ કે પ્રાર્થના એ યાચના નથી, સમર્પણ છે. ’

*****

સન્મતિ

————————————————————–

આત્મવિશ્વાસ માટે અધ્યયન-ચિંતન આવશ્યક ખરાં, પણ જીવનની કૃતાર્થતા કેવળ-વાંચવા-વિચારવામાં લખાયેલી નથી. કૃતાર્થતા જીવવામાં  છે. એટલે જીવન  આત્મદૃષ્ટિ , આત્મવૃત્તિ અને આત્મભાવમાં વર્તવા માટે જે વાતાવરણ અનિવાર્ય લાગે તે અંદર-બહાર સર્જવું ઘટે. જ્યાં આત્મદ્રવ્યને બાજુ પર મૂકી પરદ્રવ્ય  સ્વીકારવું અનિવાર્ય ગણાતું હોય, ત્યાં સાધક કાં તો આત્મદ્રવ્યમાં  અને આત્મદૃષ્ટિમાં અડોલ રહે , કાંતો ત્યાંથી દૃઢતાપૂર્વક પોતાને ખસેડી લે. જીવન સાધક માટે બીજો કોઈ ઉપાય નથી. જ્યાં સુધી સાધક દૈનિક જીવનમાં કોઈ પણ ભોગે અનાત્મા અને અસત્ય જોડે સમજૂતી કરે અથવા તો સ્વજનોએ કરેલી સમજૂતી સ્વીકારે ત્યાં સુધી અધૂરપ પ્રતીત થવાની જ થવાની. કેટલા બધા જિજ્ઞાસુઓ જોવામાં આવ્યા છે કે જેમણે આત્મા વિશે વાંચવું, વિચારવું ગમે,પણ જીવન જીવવામાં એ છેક આત્મા વિરોધી મૂલ્યો સ્વીકારતા હોય છે, આત્મવિરોધ વ્યવહારમાં રાચતા હોય છે, તેવા વ્યવહારોમાં સમાજ જોડે સંકળાયેલ હોય છે. આવું જીવન જીવવામાં એમને કોઈ પણ પ્રકારના ઓછપ-ઊણપ લાગતી નથી. કેમકે, તેઓ સાધક અવસ્થામાં પ્રવેશ  કરવાની ધગશ અનુભવતા જ નથી. ઊઠતાં-જાગતાં, હરતાં-ફરતાં, બોલતાં-ચાલતાં તો આત્મામાં સ્થિર રહેશોજી, આત્મામાં સ્થિર રહેલો સાધક પરમાત્માને અતિ વહાલો બની જાય છે.

–વિમલાતાઈ

*****

જેનામાં સત્ય છે, પવિત્રતા છે અને નિ:સ્વાર્થતા છે, તેને ક્ચરી નાખવાને સમર્થ એવું એક પણ બળ આ લોકમાં કે પરલોકમાં છે જ નહીં. આ ત્રણ ગુણોથી બળવાન થયેલો એક જ આત્મા યા માણસ તેની આડે ઊભેલા આખા જગતની સામે ટક્કર લઈ શકે છે.

—વિવેકાનંદ

*****

સ્વાસ્થ્યમંગલ

———————————————————–

હ્રદયરોગ માટે એક પ્રયોગ

બાયપાસ કે હ્રદયરોગથી બચવા એક સરળ પ્રયોગ . એક ચમચી નગરવેલનાં પાનનો રસ, એક ચમચી લસનનો રસ, એક ચમચી આદુનો રસ,અને એક ચમચી મધ- આ ચારે મિક્સ કરી, સવાર-સાંજ 21 દિવસ સુધી લેવું અને પછી રોજ સવારે એક વખત લેવું. હ્રદયરોગ સામે આ પ્રયોગથી પ્રતિકારશક્તિ કેળવાશે.

*****

મુલ્લાં ડૉક્ટર તરીકે પ્રેકટીસ કરતા હતા. મધરાતે ફોન આવ્યો, ‘ડૉક્ટર, જલદી આવો.’ મુલ્લાંને રાત્રે વિઝિટે જવાનો કંટાળો આવતો. ફોનથી પતે તો સારું તેમ માની પૂછ્યું: ‘કેટલો તાવ છે? ’દરદી કહે, ‘ દોઢસો.’ મુલ્લાં કહે, ‘તો પછી મારી જરૂર નથી, બંબાવાળાને બોલાવો !’

*****

ઉનાળામાં ખૂબ પાણી પીઓ અને ઓરગેનિક તેમજ રાંધ્યા વ્ગરનો ખોરાક લો.

તરબૂચ: શક્ય હોય તો એકટંકનું ભોજન ફક્ત તરબૂચ ખાઈને કરી શકાય. તરબૂચમા6 90% જેટલું પાણી હોય છે અને  તેમાંથી વિટામીન –‘એ’અને ‘ સી’ અનેપણ મળે છે.

દ્રાક્ષ: દ્રાક્ષ સ્વાસ્થ્યવર્ધક છે અને તે કેન્સર સામે લડત આપે છે. તેમાં મોટા પ્રમાણમાં એન્ટિ-ઑક્સિડન્ટ તત્ત્વો હોય છે. તેમાં પણ ઘણું પાણી હોય છે. નસ્તો કરવાનું મન થાય તો દ્રાક્ષ ખાઓ.

કાકડી: કાકડીમાં પણ મોટા પ્રમાણમાં પાણી  હોય છે. કાકડીનો જ્યૂસ,સલાડ લઈ શકાય. ગરમીમાં તેને છીણીને ચહેરા પર લગાવવાથી ઠંડક મળશે અને ત્વચા પણ સારી થશે.

********************************************

 

/સંપાદન: રમેશ સંઘવી/મીડિયા પ્રકાશન

સત્સંગ

એકદિવસ અમેરિકાના પ્રમુખ શ્રી અબ્રાહમ લિંકન વ્હાઈટ હાઉસ તરફ જઈ રહ્યા હતા. રસ્તામાં બાજુના એક ખાડામાં એમણે એક ભૂંડને કાદવમાં તરફડતું જોયું. પ્રમુખે પોતાનાં કપડાં બગડવાની જરા પણ દરકાર રાખ્યા વિના ખાડામાં ઊતરીને ભૂંડને બહાર કાઢ્યું. આ દૃશ્ય જોઈ એકઠા થઈ ગયેલા રાહદારીઓ લિંકનની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા. આ સાંભળી લિંકને કહ્યું: “ભાઈઓ, આમાં મારી પ્રશંસા કરવા જેવું કાંઈ નથી.આ ભૂંડને બચાવવા મેં એના પર કશો ઉપકાર કર્યો નથી, કે કશો પરમાર્થ કર્યો નથી. વાસ્તવમાં મેં મારી જાત ઉપર ઉપકાર કર્યો છે. આ ભૂંડને કાદવમાં ખૂંપેલું જોઈ મારા મનમાં થયેલ દુ:ખને દૂર કરવા માટે મેં એને બહાર કાઢ્યું છે. આમ મેં ભૂંડને નહીં, મારા મનના દુ:ખને કાઢ્યું છે. ”

*****

સુરતા

————————————————————

અલખ પુરુષ નિર્વાણ હૈ વાકો લખૈ ન કોય,

વાકો તો વાહી લખૈ જો ઉસ ઘરકા હોય.

ઘરકા ભયા તો ક્યા ભયા તખત તરેકા હોય,

તખત તરેકા સૂરમા, સબદ સનેહી હોય.

–મધ્યકાલીન સંત

*****

   સુવર્ણપ્રાશ

—————————————————————– પોતાના કામમાં ગળાડૂબ રહેવું અને ચૂપ રહેવું એ બદનામીનો સૌથી સારો જવાબ છે.

*****

નીચ વ્યક્તિને દૂર રાખો, પણ તેને દુશ્મન ના બનાવો. સારા માણસના સંસર્ગમાં રહો, પણ એની હા માં હા ન ભણો.

*****

જેમક વધુ જાણીએ તેમ આપણા અજ્ઞાનનું ભાન જ વધુ થાય છે !

*****

સંભાર

કડબના ભોર પર બેઠેલો ગાડાખેડૂ,

ફૂંકી રહ્યો છે બીડી !

તેને ખબર નથી કે તે શું કરી રહ્યો છે.

હે બળદો ! એને માફ કરજો.

–શિલ્પન થાનકી

*****

બે ત્રણ શાણા, બે ત્રણ દાના

પાંચ સાત રંગીલા જન

રહેતા નહીં જ્યાં, રહેશો નહીં ત્યાં

નગર નહીં એ, વગડોવંન !

*****

સ્વદેશ એ જ મારું ત્રિભુવન !

*****

મૌત જબ તક નજર નહીં આતી.

જિંદગી રાહ પર નહીં આતી.

–જિગર

*****

સમુલ્લાસ

——————————————————————–

એક ભાઈએ દિવાળીની રજા માણે ઘેર પાછા ફર્યા. એમને બે પત્રો મળ્યા. એક એમના મિત્રનો હતો. એમાં લખ્યું હતું: ‘હું તારા ઘરે આવ્યો ત્યારે તાળું હતું, તેથી દિવાળીની ભેટ ટપાલપેટીમાં મૂકી જાઉં છું ’બીજો પત્ર હતો ટપાલીનો. તેમાં લખ્યું હતું : ‘ખૂબ ખૂબ આભાર !મારે માટે ટપાલપેટીમાં આટલી સુંદર ભેટ મૂકી જવા બદલ !’

*****

કોઈએ સોક્રેટિસને પૂછ્યું: ‘આખરે રોજ પ્રાર્થના કરતી વખતે તમે ઈશ્વર પાસેથી શું માગો છો? ’સ્મિત કરીને સોક્રેટિસ કહે: ‘એ એક જ એવો સમય છે, જ્યરે ઈશ્વર પાસેથી હું કશું માગતો નથી. કારણ કે પ્રાર્થના એ યાચના નથી, સમર્પણ છે. ’

*****

સન્મતિ

————————————————————–

આત્મવિશ્વાસ માટે અધ્યયન-ચિંતન આવશ્યક ખરાં, પણ જીવનની કૃતાર્થતા કેવળ-વાંચવા-વિચારવામાં લખાયેલી નથી. કૃતાર્થતા જીવવામાં  છે. એટલે જીવન  આત્મદૃષ્ટિ , આત્મવૃત્તિ અને આત્મભાવમાં વર્તવા માટે જે વાતાવરણ અનિવાર્ય લાગે તે અંદર-બહાર સર્જવું ઘટે. જ્યાં આત્મદ્રવ્યને બાજુ પર મૂકી પરદ્રવ્ય  સ્વીકારવું અનિવાર્ય ગણાતું હોય, ત્યાં સાધક કાં તો આત્મદ્રવ્યમાં  અને આત્મદૃષ્ટિમાં અડોલ રહે , કાંતો ત્યાંથી દૃઢતાપૂર્વક પોતાને ખસેડી લે. જીવન સાધક માટે બીજો કોઈ ઉપાય નથી. જ્યાં સુધી સાધક દૈનિક જીવનમાં કોઈ પણ ભોગે અનાત્મા અને અસત્ય જોડે સમજૂતી કરે અથવા તો સ્વજનોએ કરેલી સમજૂતી સ્વીકારે ત્યાં સુધી અધૂરપ પ્રતીત થવાની જ થવાની. કેટલા બધા જિજ્ઞાસુઓ જોવામાં આવ્યા છે કે જેમણે આત્મા વિશે વાંચવું, વિચારવું ગમે,પણ જીવન જીવવામાં એ છેક આત્મા વિરોધી મૂલ્યો સ્વીકારતા હોય છે, આત્મવિરોધ વ્યવહારમાં રાચતા હોય છે, તેવા વ્યવહારોમાં સમાજ જોડે સંકળાયેલ હોય છે. આવું જીવન જીવવામાં એમને કોઈ પણ પ્રકારના ઓછપ-ઊણપ લાગતી નથી. કેમકે, તેઓ સાધક અવસ્થામાં પ્રવેશ  કરવાની ધગશ અનુભવતા જ નથી. ઊઠતાં-જાગતાં, હરતાં-ફરતાં, બોલતાં-ચાલતાં તો આત્મામાં સ્થિર રહેશોજી, આત્મામાં સ્થિર રહેલો સાધક પરમાત્માને અતિ વહાલો બની જાય છે.

–વિમલાતાઈ

*****

જેનામાં સત્ય છે, પવિત્રતા છે અને નિ:સ્વાર્થતા છે, તેને ક્ચરી નાખવાને સમર્થ એવું એક પણ બળ આ લોકમાં કે પરલોકમાં છે જ નહીં. આ ત્રણ ગુણોથી બળવાન થયેલો એક જ આત્મા યા માણસ તેની આડે ઊભેલા આખા જગતની સામે ટક્કર લઈ શકે છે.

—વિવેકાનંદ

*****

સ્વાસ્થ્યમંગલ

———————————————————–

હ્રદયરોગ માટે એક પ્રયોગ

બાયપાસ કે હ્રદયરોગથી બચવા એક સરળ પ્રયોગ . એક ચમચી નગરવેલનાં પાનનો રસ, એક ચમચી લસનનો રસ, એક ચમચી આદુનો રસ,અને એક ચમચી મધ- આ ચારે મિક્સ કરી, સવાર-સાંજ 21 દિવસ સુધી લેવું અને પછી રોજ સવારે એક વખત લેવું. હ્રદયરોગ સામે આ પ્રયોગથી પ્રતિકારશક્તિ કેળવાશે.

*****

મુલ્લાં ડૉક્ટર તરીકે પ્રેકટીસ કરતા હતા. મધરાતે ફોન આવ્યો, ‘ડૉક્ટર, જલદી આવો.’ મુલ્લાંને રાત્રે વિઝિટે જવાનો કંટાળો આવતો. ફોનથી પતે તો સારું તેમ માની પૂછ્યું: ‘કેટલો તાવ છે? ’દરદી કહે, ‘ દોઢસો.’ મુલ્લાં કહે, ‘તો પછી મારી જરૂર નથી, બંબાવાળાને બોલાવો !’

*****

ઉનાળામાં ખૂબ પાણી પીઓ અને ઓરગેનિક તેમજ રાંધ્યા વ્ગરનો ખોરાક લો.

તરબૂચ: શક્ય હોય તો એકટંકનું ભોજન ફક્ત તરબૂચ ખાઈને કરી શકાય. તરબૂચમા6 90% જેટલું પાણી હોય છે અને  તેમાંથી વિટામીન –‘એ’અને ‘ સી’ અનેપણ મળે છે.

દ્રાક્ષ: દ્રાક્ષ સ્વાસ્થ્યવર્ધક છે અને તે કેન્સર સામે લડત આપે છે. તેમાં મોટા પ્રમાણમાં એન્ટિ-ઑક્સિડન્ટ તત્ત્વો હોય છે. તેમાં પણ ઘણું પાણી હોય છે. નસ્તો કરવાનું મન થાય તો દ્રાક્ષ ખાઓ.

કાકડી: કાકડીમાં પણ મોટા પ્રમાણમાં પાણી  હોય છે. કાકડીનો જ્યૂસ,સલાડ લઈ શકાય. ગરમીમાં તેને છીણીને ચહેરા પર લગાવવાથી ઠંડક મળશે અને ત્વચા પણ સારી થશે.

********************************************

 

Posted in miscellenous

શાકભાજીમાં સરગવો એટલે પ્રોટીન અને ખનીજનો ખજાનો(જન્મભૂમિ-પ્રવાસી,રવિવાર 26/11/2017 મધુવન પૂર્તિ, પાનું:5)

 

 

 

 

ભરપૂર પોષણયુક્ત સરગવાને તમે શાકભાજીનો રાજા ગણાવી શકો. સરગવો મુખ્યત્વે બે રીતે ખવાય છે. એક તો એની શિંગ, અને બીજં એનાં પાંદડાં.ઘણાને પ્રશ્ન થશે કે સરગવાની શિંગનું ચણાના લોટવાળું શાક ખાધું છે, સરગવાની બાફેલી શિંગો ખાધી છે,સરગવાની શિંગને સાંભાર કે કઢીમાં નાખીને ખાધી છે પરંતુ સરગવાનાં પાન ખાધાં નથી. સરગવાનાં પાન પોષણનો ભંડાર છે. જે લોકો એના પોષણનું મહત્ત્વ સમજે છે તેઓ આ પાનનો મૂઠિયાં—થેપલામાં નાખીને ઉપયોગ કરે છે.

ઘણા આયુર્વેદિક કે નેચરોપથીવાળા લોકો આ પાનનો પાઉડર બનાવીને વેચે છે તો ઘણા લોકો જ્યૂસના રૂપમાં પણ એને પીએ છે. સરગવાના પન એવાં છે જેમાંથી પ્રોટીન પણ મળે છે. સામાન્ય રીતે શાકભાજીમાંથી પ્રોટીન મળતું નથી, પરંતુ સરગવામાંથી દૂધ કરતાં પણ વધારે પ્રમાણમાં પ્રોટીન મળે છે. 100 મિલિલિટર દૂધમાંથી 4 ગ્રામ પ્રોટીન મળે છે, જ્યારે 100 ગ્રામ સરગવાનાં પાનમાંથી 10 ગ્રામ પ્રોટીન મળે છે. ફક્ત પ્રોટીન જ નહીં, દૂધ કરતાં પણ વધુ સારું કેલ્શિયમ સરગવામાંથી મળે છે.

આ ઉપરાંત, સરગવામાં ખૂબ વધુ માત્રામાં આર્યન પણ મળે છે. ગાજર કરતાં વધુ વિટામિન-એ , પેરુ જેટલું વિટામિન-સી, કેળાં કરતાં વધુ ફોસ્ફરસ તેના પાનમાં હોય છે. વળી આ બધાં જ પોષકતત્ત્વો સોલ્યુબલ ફોર્મમાં હોય છે. મતલબ કે એ શરીરમાં જઈને પચશે જ અને શરીરને લગભગ પૂરી માત્રામાં મળશે  જ એની ગેરન્ટી હોય છે.બીજાં શાકભાજીમાં આવા ગુણ બહુ ઓછા જોવા મળે છે.

સરગવાની શિંગમાંથી પણ આ બધાં જ પોષકતત્ત્વો મળે છે, પરંતુ પાન કરતાં શિંગમાં પ્રમાણ ઘટી જાય છે. આમ પાન વધુ ગુણકારી છે, પરંતુ શિંગ પણ બીજાં શાકભાજી કરતાં વધુ ગુણકારી છે. સરગવાની શિંગ તો આપણે અલગ-અલગ રીતે ખાઈએ જ છીએ, પરંતુ સૌથી શ્રેષ્ઠ  રીત છે સરગવાની શિંગ અને દૂધીનો જ્યુસ. આમાં સરગવાની શિંગને બાફીને દૂધીની સાથે ક્રશ કરીને જ્યૂસ બનાવવામાં આવે છે. શિંગને ખાલી બાફેલી ખાવામાં આવે તો પણ એ ઘણી જ ગુણકારી સાબિત થાય છે.

સરગવાનાં પાનને કઈ રીતે ખાવાં જોઈએ?  

નિષ્ણાતો કહે છે કે જે રીતે આપણે પાલકની ભાજીનો ઉપયોગ કરીએ છીએ એવી જ રીતે આપણે સરગવાનાં પાનનો ઉપયોગ પણ અકી જ શકીએ. સરગવાનાં પાનને ચડતાં વાર લાગે છે અને એનો સ્વાદ ખાસ હોતો નથી. જો એ ખોરાકમાં ઉપયોગમાં લો તો મસાલેદાર વાનગીમાં કરવો જેથી એનો સ્વાદ અલગથી ન આવે. જો વાનગી ન બનાવો તો સરળ જ્યૂસ બનાવી નાખો. દરરોજ 15 મિલિલિટર જેટલો સરગવાનાં  પાનનો જ્યૂસ ખૂબ જ ગુણકારી રહેશે.

ફાયદા શા છે?

 સરગવાની શિંગ અને પાન ખાવાથી વ્યક્તિને શું ફાયદા થઈ શકે છે એ જાણીએ નિષ્ણાત ડાયેટિશિયન પાસેથી:

*સરગવાનાં પાન અને સરગવાની શિંગ ગર્ભવતી મહિલાઓ, સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓ, મેનોપોઝ ચાલતો હોય તેવી મહિલાઓ, ટીબીના દરદીઓ, રૂમેટોઈડ આર્થરાઈટીસના દરદીઓ, કોઈપણ જાતની માંદગીમાંથી ઊભા થયા હોય તેવા લોકો માટે અકસીર સાબિત થઈ શકે છે.

* જે કોઈને પાચનને લગતા કોઈ પ્રોબ્લેમ હોય, ગેસ, એસિડિટીની તકલિફ હોય તેમને પણ સરગવાથી ઘણો લાભ થાય છે.

  • સરગવાના સેવનથી નાડીને લગતા પ્રોબ્લેમ્સ જેમ કે, ખાલી ચડીજવી, મેમરી લોસ, સ્ટ્રેસ કે ફ્રસ્ટ્રેશન જેવી માનસિક બીમારીઓમાં પણ રાહત મળે છે
  • ડાયાબિટીસના દરદીઓ માટે પણ અત્યંત ફાયદાકારક છે.
  • સરગવો આંખને સતેજ બનાવે છે, હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે.
  • જાતજાતનાં બેક્ટેરિયલ અને વાઈરલ ઈન્ફેક્શન સામે એ રક્ષણ પણ આપે છે; જેને કારણે ડેન્ગ્યુ, મલેરિયા, ચિકનગુનિયા કે સ્વાઈન ફ્લુ જેવા રોગોથી બચી શકાય છે.
  • સરગવો વેઈટલોસ માટે પણ ખૂબ ઉપયોગી છે, કારણ કે એ ખાવાથી શરીરનું મેટાબોલિઝમ સુધરે છે, પાચનક્રિયા સુધરે છે અને ફેટ્સ બળવાનું શરૂ થાય છે
  • સરગવો કૅન્સરના દરદીઓ માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થાય છે
  • કારણ કે કૅન્સરમાં કેમોથેરાપી દ્વારા જે, સાઈડ ઈફેક્ટસ વ્યકિતને નડે છે એ સાઈડ ઈફેક્ટમાં સરગવાથી ઘણો ફાયદો થાય છે
  • સરગવો ડિટોક્સિફિકેશન માટે પણ અત્યંત ઉપયોગી છે, એ શરીરમાં ફરતા નકામા કચરા જેને ફ્રી રેડિકલ્સ કહે છે, એને બાંધે છે અને શરીરમાંથી દૂર કરે છે. આથી ત્વચા અને વાળને થતું નુકસાન પણ અટકે છે.
  • ******************************************

 

Posted in miscellenous

એક ઘડી, આધી ઘડી… 9

GH-9

 

એક ઘડી, આધી ઘડી… /સંપાદન: રમેશ સંઘવી/મીડિયા પ્રકાશન

સત્સંગ

એક નાનકડો છોકરો દવાની દુકાનમાં ગયો, ત્યાંથી તેણે એક ખાલી ખોખું લીધું અને તેના પર ચડી ફોન જોડ્યો. દુકાનનો માલિક તેની વાત સાંભળવા લાગ્યો. છોકરાએ પૂછ્યું: ‘ મેડમ, શું તમે મને તમારા વાડામાં ઘાસ કાપવાનું સોંપશો? ’સામેથી સ્ત્રી બોલી: ‘ મારે ત્યાં એક જણ આવે જ છે ’છોકરો કહે: ‘હું એનાથી અડધા ભાવમાં કાપી આપીશ. ’પેલી સ્ત્રી કહે ‘પણ મને જે આવે છે તેના કામથી સંતોષ છે.’  છોકરામાં ખૂબ ધીરજ હતી. કહે: ‘મેડમ, ઘાસ કાપવાની સાથે હું કચરા—પોતા પણ કરી આપીશ.  ’  પણ પેલી સ્ત્રી કહે: ‘ના, મારે હમણાં જરૂર નથી.’ છોકરાએ સ્મિત સાથે ફોન મૂકી દીધો. દુકાનદારે આ બધી વાત સાંભળેલી. તે નાનકડા છોકરાને કહે: ‘બેટા, અહીં મારી પાસે રહી જા, મારે તારા જેવા ઉત્સાહી છોકરાની જરૂર છે.’છોકરો કહે: ‘ના સાહેબ, આપનો આભાર. આ તો હું મારા કામ વિશે મારી માલકણ શું વિચારે છે તે જાણવા પ્રયત્ન કરતો હતો ! ’

*******

સુરતા

એક આવ્યું એવું અજવાળું જી,

એને કેમ કરી સંભાળું જી ?

તરતું સરતું ઝરતું નીકળ્યું, ભવમાં એ ભટકાણું જી,

ક્યાંથી સરકવું, જ્યોતિ મલકવું, ઘરમાં ક્યાંય ભરાણું જી ?

એક આવ્યું એવું અજવાળું જી,

એને કેમ કરી સંભાળું જી ?

–ચંદ્રવદન મહેતા

****

    સુવર્ણપ્રાશ

કરજવંત તે ગરજવંત !

*****

ઉધારે ઉકરડો થાય, ઉઘરાણીમાં ઊંઘ જાય !

*****

કોઈપણ જાતના નડતર વગરનો રસ્તો તમે શોધી

શકો તો કદાચ એ ક્યાંય નહીં જાતો હોય.

*****

સંભાર

ક્ષણે ક્ષણે નવી ગતિ, કદી ન થાકવું હજો,

જિવાય એમ જેમ કોઈ તીર તાકવું હજો.

વને વને સુગંધ વેરતો પવન વહ્યા કરે,

તમે જીવો તો આસપાસ એમ લાગવું હજો.

–બંકિમ રાવલ

*****

દીકરીનો માંડવો જો સૂરજને ઘેર હોત,

તો જાણત અંધારું શી ચીજ છે?

–અનિલ જોષી

*****

બારણે જો દે ટકોરા તો હું ભેટીને મળું,

મળતું બિલ્લીપગ, મરણની એ જ તો તકલીફ છે !

******

યૂં હી કામ દુનિયા કા ચલતા રહા હૈ,

દિયે સે દિયા યૂંહી જલતા રહા હૈ

******

સન્મતિ

——————————————————

પુરાણા વિદ્વાન સિબેલિયસે બહુ સરસ વાત કરી છે. કોઈ ટીકાકાર તમારી ટીકા કરે તેના ઉપર બહુ ધ્યાન ન આપો,કારણ કે આ જગતમાં કી ટીકાકારના માનમાં બાવલું ઊભું કરાયું નથી ! સાહિત્યકાર સ્વિફટ કહે છે કે તમે લોકપ્રિય બનો, સારા થાઓ તો ટેક્સરૂપે ટીકા સહન કરવી જ પડે.આર્થર ગિટારમેને કહેલું કે કોઈ તમારા ઉપર ટીકાનાં પથ્થરો ફેંકે તો એ પથ્થરો વડે તમે ઈમારત ચણજો. તમારા ચારિત્રયની ઈમારતને વધુ મજબૂત કરજો. કેટલાકને ઊંચો હોદ્દોકે મોટી જવાબદારી મળે છે ત્યારે સ્વીકારતા નથી, તેમને નિષ્ફળ જવાનો ડર લાગે છે, ટીકાનો ડર લાગે છે. સલામતીના કવચમાં જીવતા રહીને કોઈ જ તમારી વાતો ન કરે તેના કરતાં તમે કંઈક સારું સાહસ કરો અને ભલે પછી તેમાં નિષ્ફળ જાઓ અને લોકો વાતો કરે તે સ્થિતિ વધુ સારી છે. પ્રશંસા પામનારે ટીકાને પણ સહન કરવી જોઈએ.

–પ્રિયકાન્ત

*****

સમુલ્લાસ

———————————————————-

એક પત્રકાર સ્વર્ગમાં ગયો. દ્વારપાળે કહ્યું: ‘ ક્ષમા કરજો, અમારો ક્વોટા  પૂરો થઈ ગયો છે. બાર પત્રકારથી વધારે અમે અંદર લેતા નથી. કારણ અહીં પત્રકારોની ખાસ જરૂર નથી. ખાસ કોઈ એવી ઘટના જ બનતી નથી જે સમાચાર ગણાય ! સામે નરકનો દરવાજો છે, ત્યાં જતા રહો. ત્યાં ઘણાં અખબાર નીકળે છે, ત્યાં સમાચાર જ સમાચાર છે. બધા રાજનેતાઓ પણ ત્યાં છે.’ દ્વારપાળે બહુ સમજાવ્યો પણ પત્રકાર ન માન્યો. કહે: ‘મને ચોવીસ કલાક અંદર જવા દો, જો હું એક પત્રકારને નરકમાં જવા તૈયાર કરી શકું તો મને એ જગ્યાએ રાખજો.’ દ્વારપાળે  જવા દીધો. થોડા કલાકોમાં જ એવી અફવા ઊડી કે નરકમાં એક નવું અખબાર નીકળી રહ્યું છે. મોટો પગાર છે અને મુખ્ય સંપાદક, ઉપસંપાદક, પત્રકારોની જરૂર છે. પગાર અને અન્ય લાભો ઊંચા મળશે.’ચોવીસ કલાક પછી જ્યારે એ બહાર નીકળવા પાછો આવ્યો ત્યારે દ્વારપાળે તેને રોક્યો અને કહે: ‘અંદર જ  રહેજો. કારણ કે બાકીના બારેય  ભાગી ગયા છે અને અમારે એકાદ તો રાખવો જ પડે. ’

*****

સમયને છેતરવાનો એક જ માર્ગ છે—આજે નવા વિચારો અપનાવો.

એને લીધે જ તમારો ચહેરો ચમકશે. સમયના ઘડિયાળને કાંટા કે આંકડા નથી. માત્ર એક જ શબ્દ છે: આજ. તમે વિચારી જોશો તો જણાશે કે તમારી સૌથી વધુ સુખદ ક્ષણો અને સફળતાઓ તત્ક્ષણ નિર્ણય અને કાર્ય દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.

*****

સચરાચર

શાને ધરો મંજીરાં

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

નથી થવાનાં રાધાજી, તમે નથી થવાનાં મીરાં,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

દુ:ખને જોઈ રુદન કરો છો અલ્પ તમારી શક્તિ

સો સો જોજન દૂર રહો છો , ગમતી નથી વિરક્તિ.

કંચન—કામિની ગ્રસવા તત્પર સદા રહો અધીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

રણ છોડીને નાસો છો તમે ભાગો છોડી જંગ

રંગબેરંગી ઈચ્છાઓથી તડપે અંગેઅંગ;

ભેગું કરવામાં પેહલા ને ત્યાજ્તાં થાઓ ધીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

સદા તમે અધિકાર માંગતા કર્તવ્યો દો છોડી,

ફોકટનું અણહકનું ખૂંચવી ભરી છે જીવન હોડી;

પરસેવા ના પાડો જીવતાં થઈને બડા નબીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

અશ્રુધારા બનશે જ્યારે જ્યારે પશ્ચાતાપની ધારા,

તમે અન્યના અપરાધોને જ્યારે ગણશો પ્યારા,

તમે તમારી જતના જ્યારે કરશો લીરા લીરા

ત્યારે ધરજો કર મંજીરાં.

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

–અભિલાષ શાહ

*****

જ્ઞાનનો ફેલાવો થઈ શકે છે, ડહાપણનો નહીં !

——————————————————

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in miscellenous

GH-9

 

એક ઘડી, આધી ઘડી… /સંપાદન: રમેશ સંઘવી/મીડિયા પ્રકાશન

સત્સંગ

એક નાનકડો છોકરો દવાની દુકાનમાં ગયો, ત્યાંથી તેણે એક ખાલી ખોખું લીધું અને તેના પર ચડી ફોન જોડ્યો. દુકાનનો માલિક તેની વાત સાંભળવા લાગ્યો. છોકરાએ પૂછ્યું: ‘ મેડમ, શું તમે મને તમારા વાડામાં ઘાસ કાપવાનું સોંપશો? ’સામેથી સ્ત્રી બોલી: ‘ મારે ત્યાં એક જણ આવે જ છે ’છોકરો કહે: ‘હું એનાથી અડધા ભાવમાં કાપી આપીશ. ’પેલી સ્ત્રી કહે ‘પણ મને જે આવે છે તેના કામથી સંતોષ છે.’  છોકરામાં ખૂબ ધીરજ હતી. કહે: ‘મેડમ, ઘાસ કાપવાની સાથે હું કચરા—પોતા પણ કરી આપીશ.  ’  પણ પેલી સ્ત્રી કહે: ‘ના, મારે હમણાં જરૂર નથી.’ છોકરાએ સ્મિત સાથે ફોન મૂકી દીધો. દુકાનદારે આ બધી વાત સાંભળેલી. તે નાનકડા છોકરાને કહે: ‘બેટા, અહીં મારી પાસે રહી જા, મારે તારા જેવા ઉત્સાહી છોકરાની જરૂર છે.’છોકરો કહે: ‘ના સાહેબ, આપનો આભાર. આ તો હું મારા કામ વિશે મારી માલકણ શું વિચારે છે તે જાણવા પ્રયત્ન કરતો હતો ! ’

*******

સુરતા

એક આવ્યું એવું અજવાળું જી,

એને કેમ કરી સંભાળું જી ?

તરતું સરતું ઝરતું નીકળ્યું, ભવમાં એ ભટકાણું જી,

ક્યાંથી સરકવું, જ્યોતિ મલકવું, ઘરમાં ક્યાંય ભરાણું જી ?

એક આવ્યું એવું અજવાળું જી,

એને કેમ કરી સંભાળું જી ?

–ચંદ્રવદન મહેતા

****

    સુવર્ણપ્રાશ

કરજવંત તે ગરજવંત !

*****

ઉધારે ઉકરડો થાય, ઉઘરાણીમાં ઊંઘ જાય !

*****

કોઈપણ જાતના નડતર વગરનો રસ્તો તમે શોધી

શકો તો કદાચ એ ક્યાંય નહીં જાતો હોય.

*****

સંભાર

ક્ષણે ક્ષણે નવી ગતિ, કદી ન થાકવું હજો,

જિવાય એમ જેમ કોઈ તીર તાકવું હજો.

વને વને સુગંધ વેરતો પવન વહ્યા કરે,

તમે જીવો તો આસપાસ એમ લાગવું હજો.

–બંકિમ રાવલ

*****

દીકરીનો માંડવો જો સૂરજને ઘેર હોત,

તો જાણત અંધારું શી ચીજ છે?

–અનિલ જોષી

*****

બારણે જો દે ટકોરા તો હું ભેટીને મળું,

મળતું બિલ્લીપગ, મરણની એ જ તો તકલીફ છે !

******

યૂં હી કામ દુનિયા કા ચલતા રહા હૈ,

દિયે સે દિયા યૂંહી જલતા રહા હૈ

******

સન્મતિ

——————————————————

પુરાણા વિદ્વાન સિબેલિયસે બહુ સરસ વાત કરી છે. કોઈ ટીકાકાર તમારી ટીકા કરે તેના ઉપર બહુ ધ્યાન ન આપો,કારણ કે આ જગતમાં કી ટીકાકારના માનમાં બાવલું ઊભું કરાયું નથી ! સાહિત્યકાર સ્વિફટ કહે છે કે તમે લોકપ્રિય બનો, સારા થાઓ તો ટેક્સરૂપે ટીકા સહન કરવી જ પડે.આર્થર ગિટારમેને કહેલું કે કોઈ તમારા ઉપર ટીકાનાં પથ્થરો ફેંકે તો એ પથ્થરો વડે તમે ઈમારત ચણજો. તમારા ચારિત્રયની ઈમારતને વધુ મજબૂત કરજો. કેટલાકને ઊંચો હોદ્દોકે મોટી જવાબદારી મળે છે ત્યારે સ્વીકારતા નથી, તેમને નિષ્ફળ જવાનો ડર લાગે છે, ટીકાનો ડર લાગે છે. સલામતીના કવચમાં જીવતા રહીને કોઈ જ તમારી વાતો ન કરે તેના કરતાં તમે કંઈક સારું સાહસ કરો અને ભલે પછી તેમાં નિષ્ફળ જાઓ અને લોકો વાતો કરે તે સ્થિતિ વધુ સારી છે. પ્રશંસા પામનારે ટીકાને પણ સહન કરવી જોઈએ.

–પ્રિયકાન્ત

*****

સમુલ્લાસ

———————————————————-

એક પત્રકાર સ્વર્ગમાં ગયો. દ્વારપાળે કહ્યું: ‘ ક્ષમા કરજો, અમારો ક્વોટા  પૂરો થઈ ગયો છે. બાર પત્રકારથી વધારે અમે અંદર લેતા નથી. કારણ અહીં પત્રકારોની ખાસ જરૂર નથી. ખાસ કોઈ એવી ઘટના જ બનતી નથી જે સમાચાર ગણાય ! સામે નરકનો દરવાજો છે, ત્યાં જતા રહો. ત્યાં ઘણાં અખબાર નીકળે છે, ત્યાં સમાચાર જ સમાચાર છે. બધા રાજનેતાઓ પણ ત્યાં છે.’ દ્વારપાળે બહુ સમજાવ્યો પણ પત્રકાર ન માન્યો. કહે: ‘મને ચોવીસ કલાક અંદર જવા દો, જો હું એક પત્રકારને નરકમાં જવા તૈયાર કરી શકું તો મને એ જગ્યાએ રાખજો.’ દ્વારપાળે  જવા દીધો. થોડા કલાકોમાં જ એવી અફવા ઊડી કે નરકમાં એક નવું અખબાર નીકળી રહ્યું છે. મોટો પગાર છે અને મુખ્ય સંપાદક, ઉપસંપાદક, પત્રકારોની જરૂર છે. પગાર અને અન્ય લાભો ઊંચા મળશે.’ચોવીસ કલાક પછી જ્યારે એ બહાર નીકળવા પાછો આવ્યો ત્યારે દ્વારપાળે તેને રોક્યો અને કહે: ‘અંદર જ  રહેજો. કારણ કે બાકીના બારેય  ભાગી ગયા છે અને અમારે એકાદ તો રાખવો જ પડે. ’

*****

સમયને છેતરવાનો એક જ માર્ગ છે—આજે નવા વિચારો અપનાવો.

એને લીધે જ તમારો ચહેરો ચમકશે. સમયના ઘડિયાળને કાંટા કે આંકડા નથી. માત્ર એક જ શબ્દ છે: આજ. તમે વિચારી જોશો તો જણાશે કે તમારી સૌથી વધુ સુખદ ક્ષણો અને સફળતાઓ તત્ક્ષણ નિર્ણય અને કાર્ય દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે.

*****

સચરાચર

શાને ધરો મંજીરાં

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

નથી થવાનાં રાધાજી, તમે નથી થવાનાં મીરાં,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

દુ:ખને જોઈ રુદન કરો છો અલ્પ તમારી શક્તિ

સો સો જોજન દૂર રહો છો , ગમતી નથી વિરક્તિ.

કંચન—કામિની ગ્રસવા તત્પર સદા રહો અધીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

રણ છોડીને નાસો છો તમે ભાગો છોડી જંગ

રંગબેરંગી ઈચ્છાઓથી તડપે અંગેઅંગ;

ભેગું કરવામાં પેહલા ને ત્યાજ્તાં થાઓ ધીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

સદા તમે અધિકાર માંગતા કર્તવ્યો દો છોડી,

ફોકટનું અણહકનું ખૂંચવી ભરી છે જીવન હોડી;

પરસેવા ના પાડો જીવતાં થઈને બડા નબીરા,

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

અશ્રુધારા બનશે જ્યારે જ્યારે પશ્ચાતાપની ધારા,

તમે અન્યના અપરાધોને જ્યારે ગણશો પ્યારા,

તમે તમારી જતના જ્યારે કરશો લીરા લીરા

ત્યારે ધરજો કર મંજીરાં.

મનજી, શાને ધરો મંજીરાં ?

–અભિલાષ શાહ

*****

જ્ઞાનનો ફેલાવો થઈ શકે છે, ડહાપણનો નહીં !

——————————————————

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in miscellenous
વાચકગણ
  • 268,938 hits

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 286 other followers

તારીખીયું
ડિસેમ્બર 2017
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
« નવેમ્બર    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
સંગ્રહ
ઓનલાઈન મિત્રો