સેવાભાવી તબીબની સમાજસેવા:ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરા

સમાજની સુગંધ—પોઝિટિવ સ્ટોરીઝ/રમેશ તન્ના/ ગૂર્જર
સેવાભાવી તબીબની સમાજસેવા: ડૉ.પ્રદીપ કણસાગરા
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની કિડની હૉસ્પિટલની રસપ્રદ વાત : હૉસ્પિટલના પ્રેરકે જાહેરમાં કરાયેલા સૂચનને પગલે ખાનગી પ્રેક્ટિસ બંધ કરી.
બીજી ફેબ્રુઆરી, 2003ના રોજ રાજકોટમાં સૌરાષ્ટ્રની પ્રથમ સેવાકીય બી.ટી. સવાણી કિડની હૉસ્પિટલનું બિલ્ડિંગ નિર્માણ પામ્યું. સ્વામી સચ્ચિદાનંદ મહારાજે લોકાર્પણ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે અમારા જેવા ભગવાધારીઓનાં દર્શન ખૂબ કર્યાં, ડૉ.પ્રદીપ કણસાગરાનાં દર્શન કરો. ભૂમિપૂજન વખતે ડૉકટર ગુરૂ અજીત ફડકે એ ડૉ.કણસાગરાને ટકોર કરી કે જો પોતાની પ્રેક્ટિસ ચાલુ રાખશો તો આ હૉસ્પિટલને કેવી રીતે ન્યાય આપી શકશો ?
એજ દિવસે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર્ર્ના દર્દીઓને લાભ આપતા અને ધીખતી પ્રેક્ટિસ ધરાવતા યુરોલોજિસ્ટ પ્રદીપ કણસાગરાએ જાહેરમાં પ્રતિજ્ઞા કરી (અને સ્વામીજીને તો લેખિતમાં આપ્યું) કે હું આજથી જ મારી ખાનગી પ્રેક્ટિસ બંધ કરવાનો નિર્ણય કરું છું. ગુજરાતમાં અનેક ડૉકટરોએ સમાજસેવા કરી છે, પરંતુ કોઈ ડૉકટરે ધીખતી પેક્ટિસ છોડી તેવો આ પહેલો બનાવ હતો.
**********
ડૉક્ટર પ્રદીપ કણસાગરાને પ્રાથમિક તેમજ એમબીબીએસના અભ્યાસ દરમિયાન બે-બે વખત પથરીની બીમારી થઈ. એ વખતે જ તેમણે કિડનીના ડૉક્ટર બનવાનો સંકલ્પ કર્યો. જ્યારે દરદી પોતે જ ડૉક્ટર બને છે ત્યારે તેનાં પરિણામો વિક્રમો સર્જનારાં હોય છે. એમબીબીએસ થતાં જ સંકલ્પ સાકાર કરવા તેઓ અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલના યુરોલોજી વિભાગમાં દાખલ થયા. એ પછી મુંબઈના વિખ્યાત ડૉ. અજીત ફડકે સાહેબના માર્ગદર્શન હેઠળ મુંબઈ સ્થિત જસલોક હૉસ્પિટલ અને બોમ્બે હૉસ્પિટલમાં યુરોલોજીનો અનુભવ મેળવ્યો. તેઓ સૌરાષ્ટ્રના પ્રથમ તાલીમી યુરોલોજિસ્ટ બન્યા. અમદાવાદ અને નડિયાદમાં સારી ઓફર હતી. છતાં તેમણે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના દર્દીઓને નજર સામે રાખીને ઓગસ્ટ, 1979 માં યુરોલોજી સેન્ટર શરૂ કર્યું. તે સૌરાષ્ટ્રની પ્રથમ ખાનગી યુરોલોજી હોસ્પિટલ હતી, તબીબ પ્રદીપ કણસાગરાએ સૌરાષ્ટ્રને યુરોલોજીની ઓળખ કરાવી.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ગામે ગામથી આવતા દર્દીઓથી હૉસ્પિટલ ઊભરાવા લાગી. ગરીબ લોકો ઘરેણાં વેચે, ખેતીની જમીન વેચે, સગાં થાકીને સાથ છોડી દે તેવું પણ બને. ડૉકટર કણસાગરાનું હ્રદય દ્ર્વી ઉઠ્યું. તેમને સતત થયા કરતું હતું કે આ દર્દીઓ માટે કંઈક નક્કર કરવું જોઈએ.
**************************
ડૉ. પ્રદીપભાઈને પથરી થઈ હતી.પહેલો સંકલ્પ થયો યુરોલોજિસ્ટ બનવાનો. દર્દીઓની વ્યથા જોઈને બીજો વિકલ્પ થયો પ્રાઈવેટ હૉસ્પિટલ ઉપરાંત સિવિલ હૉસ્પિટલમાં યુરોલોજી વિભાગ શરૂ કરવાનો,
ગરીબ દર્દીઓની સેવા અર્થે ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરાએ ટ્રસ્ટી મિત્રો શ્રી રમેશભાઈ પટેલ, શ્રી જયંતિભાઈ ફ્ડદુ તથા ડૉ. વિવેક જોશીના સહકારથી સઘન અને અથાક પ્રયાસો કર્યા, તેમના પ્રયાસોથી સને 1980માં રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં યુરોલોજી વિભાગ શરૂ થયો. એટલું જ નહીં 1981 થી 1986 દરમિયાન અહીં તેમણે માનદ યુરોલોજિસ્ટ તરીકે સેવા આપી,આ જ સાથે પોતાની પ્રાઈવેટ પ્રેક્ટિસ દરમિયાન તેમણે કિડની-પથરીના રોગના અનેક કેમ્પ કર્યાં.
કોઈના હસ્તે મોટું કામ કરાવાનું હોય ત્યારે નિયતિ સંજોગો પણ ઊભા કરે છે. 1994માં તેમના પિતાજી જીણાભાઈની આંતરડાની સારવાર દરમિયાન કિડ્ની ફેઈલ થઈ, તેમને ડાયાલિસિસ કરવું પડતું. તેમના પિતાજીને વિચારો આવતા કે હું તો સાધન-સંપન્ન છું . મારો દીકરો ડૉકટર છે, આમ છતાં જો મારે આટલી વેદના સહન કરવી પડે છે તો ગરીબ દર્દીઓનું શું થતું હશે ? આ વિચારો તેમણે પોતાના દીકરાને જણાવ્યા.
એ સંદેશે, પિતાના આદેશે, ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરાના સમાજ સેવાના ભાવને વધારે ઘૂંટ્યો. તેમની સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ વ્યાપક અને સઘન બની. 1996માં સિંધી સમાજના ગુરૂજી શ્રીહિરદાયરામે સેવાકીય સંસ્થા શરૂ કરવા આશીર્વચન આપ્યાં.
તેમણે પોતાની કણસાગરા હૉસ્પિટલમાં વિવિધ ક્ષેત્રના મહાનુભાવો, દાતાઓ, સેવાકર્મીઓને એકઠા કર્યાં, સંસ્થા સ્થાપવાની જવાબદારી પોતાના ખભા પર લઈને તેમણે સંસ્થાકીય સેવાના ઉમદા ઉદ્દેશો સમજાવ્યા. એ સભા સૌરાષ્ટ્રના જ નહીં, ગુજરાતના તબીબી ઈતિહાસ માટે એક વળાંક બની. એ સભામાં થયેલા નિર્ણય પ્રમાણે તેમણે એપ્રિલ, 1998માં ‘સૌરાષ્ટ્ર કિડની રિસર્ચ ઈનસ્ટિટયુટ ’ સ્થાપના કરી. દેવજીભાઈ જી. પટેલ ચેરમેન બન્યા અને ડૉ. કણસાગરાએ મેનેજિંગ ટ્રસ્ટી તરીકેની જવાબદારી સંભાળી.સૌરાષ્ટ્ર માટે અતિ જરૂરી એવી રાજકોટ શહેરમાં વૈશ્વિક સ્તરની અદ્યતન કિડની હોસ્પિટલ નું નિર્માણ થવાનું હતું.
કોઈ એક વ્યક્તિ પોતાનું સંપૂર્ણ સમર્પણ કરે ત્યારે એક સંસ્થા આકાર લે છે. વિવિધ સંસ્થાઓ પર નજર કરો. આ વાત સ્પષ્ટ દેખાશે. એક વિશાળ હોસ્પિટલનું નિર્માણ અનેક પ્રકારનો ભોગ માગતું હોય છે. સમાજમાંથી કરોડો રૂપિયા ભેગા કરીને આ કામ કરવાનું હોય છે. પોતાના જીવનનો શ્વાસે શ્વાસ આપવો પડે. વ્યવહારિક રીતે કોઈ મહાન કાર્ય સફળ કરવા માટે સ્નેહની જરૂર પડે, સુલેહની જરૂર પડે અને કુનેહની પણ જરૂર પડે. મનમાં પડેલા આદર્શને ધરતી પર ચરિતાર્થ કરવાનું કામ સહેલું નથી હોતું. અનેક કોઠા ભેદીને ત્યાં પહોંચાતું હોય છે. ડગલે ને પગલે પડકારો આવતા હોય છે. આવા અનેક પડકારોનો તેમના ટ્રસ્ટી મિત્રોએ સામનો કર્યો છે.
વિશાળ હૉસ્પિટલ સ્થાપવા માટે સૌથીપહેલાં જોઈએ જમીન ડૉ.પ્રદીપ કણસાગરાએ મહામહેનતે મે, 1999માં સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીની બાજુમાં આવેલા પ્રાઈમ લોકેશનમાં ગુજરાત સરકાર પાસે, તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી કેશુભાઈ પટેલ તથા વજુભાઈવાળાના સહકારથી 10,800 ચો. મી. જમીન સંસ્થાને એક પણ પૈસાનો ખર્ચ કર્યા વિના પ્રતિકાત્મક ભાવે મેળવી. દેવજીભાઈ જી.પટેલનો સાથ લઈને તેમણે આફ્રિકાના નૈરોબીમાં વસતા બી.ટી. સવાણી પરિવાર પાસેથી1,00,11,111 રૂપિયા જેવી માતબર રકમનું અનુદાન મેળવ્યું અને સંસ્થાને નામ મળ્યું : બી. ટી.સવાણી કિડની હૉસ્પિટલ, રાજકોટ. આજે તો સવાણી કિડની હૉસ્પિટલ ગુજરાત રાજ્યમાં સરકારી અને સંસ્થાકીય સેવાક્ષેત્રે બીજા નંબરની હૉસ્પિટલ બની ગઈ છે.
ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરા પાસે તબીબી કુશળતા છે તો વહીવટી કૌશલ્ય કળા પણ છે. 2003માં બી.ટી. સવાણ્રી હૉસ્પિટલમાં પચાસ પથારી અને છ ડાયાલિસિસ મશીનો હતાં. આજે તો તેમાં ઘણો વધારો થયો છે. અત્યાર સુધી આ સંસ્થાએ લાખો દર્દીઓને સારવાર આપી છે. અહીં હજારો દર્દીઓને નિ:શુલ્ક ડાયાલિસિસની સારવાર મળી છે તો સેંકડો લોકોની કિડની ટ્ર્ર્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવશે. ગુજરાત સરકારની પ્રસિદ્ધ ‘મા અમૃતમય’ યોજનાનું સૌથી વધુ કાર્ય અહીં થાય છે. હૉસ્પિટલમાં 24 કલાક ઈમરજન્સી સેવા ઉપલબ્ધ છે. અદ્યતન ઈન્ડોર-આઉટડોર વિભાગ છે. 44 ડાયાલિસિસ મશીન છે. વિશ્વખ્યાત ડૉક્ટરોની આખી ફોજ છે. હૉસ્પિટલમાં દર વર્ષે આશરે 35,000 ડાયાલિસિસ થાય છે. જે સમગ્ર ભારતની સેવાકીય હોસ્પિટલોમાં સૌથી વધુ છે. અહીં ગરીબ દર્દીઓને માત્ર 650 રૂપિયામાં દાતાઓની મદદથી ઓપરેશનની સારવાર અપાય છે. સને 2018 માં ઓપીડી માં 61 હજાર દરદીઓને તપાસાયા છે. 2019 સુધીમાં દાતાઓ તરફથી 15 કરોડ રૂપિયાથી પણ વધારે રકમની રાહત અપાઈ છે.
ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરાને સૌથી મોટો એવોર્ડ મળ્યો છે સ્વામીજી તથા દર્દીઓના આશીર્વાદનો. આ ઉપરાંત તેમને પ્રતિષ્ઠિત સેલ્યુટ ઈન્ડિયા એવોર્ડ પણ એનાયત કરાયો હતો. અનેક દર્દીઓના હ્રદયની દુઆ તેમને મળી છે. અનેક સંસ્થાઓ પણ તેમના કામને બિરદાવ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે તેમને તબીબ તરીકેની વ્યવસાયિક સજ્જતા અને સામાજિક પ્રતિબદ્ધતા નોંધ લેવાઈ છે. સને 2011માં અમેરિકાસ્થિત એક લાખ ભારતીય ડૉક્ટરોની ‘આપી’ સંસ્થા દ્વારા તેમનેપ્રેસિડેન્શીયલ એવોર્ડથી સન્માનિત કરાયા હતા, તેમને ભારતીય ડૉક્ટરોની સંસ્થા ‘ યુરોલોજી સોસાયટી ઓફ ઈન્ડિયા’ ના વેસ્ટ ઝોન તરફથી ‘યુરોલોજી સર્વિસ ગોલ્ડ મેડલ-2016’ પણ એનાયતા કરાયો હતો.
બી.ટી. સવાણી કિડની હોસ્પિટલનું માત્ર વિચારબીજ રોપ્યું નહીં, પ્રદીપભાઈએ માતબર દાન પણ આપ્યું. સેવા પણ આપી. તેમણે પોતાના પિતાશ્રી જીણાભાઈની પ્રતિમા મુખ્ય દ્વારે મુકવા 40 લાખ રૂપિયાનું દાન આપ્યું હતું. તેમણે સંસ્થાને આપેલું માતબર દાન, આપેલું સમયદાન, નિસબત સાથેની સાર્થક સેવા… આ બધાને કારણે હોસ્પિટલના મોભીઓ અને કણસાગરા પરિવારના આગ્રહને પગલે જાન્યુઆરી, 2017 માં ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરાની પ્રતિમા હોસ્પિટલના મુખ્ય પ્રવેશદ્વારે મુકાઈ છે. તેનું અનાવરણ અમેરિકન યુરોલોજી એસોસિએશનના પૂર્વ માનદ મંત્રી અને યુરોલોજિસ્ટ ડૉ. ગોપાલ બદલાણીના હસ્તે અને જીવણભાઈ ગોવાણીની પ્રતિમાનું અનાવરણ રાજકોટના મેયર ડૉ. જૈમિન ઉપાધ્યાયના હસ્તે કરાયું હતું.
હવે તો બી.ટી. સવાણી હોસ્પિટલની સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓની ક્ષિતિજો ઘણી વિસ્તરી છે.ભારતભરમાં 32 જગ્યાએ ચાલતો યુરોલોજી ડૉક્ટર તરીકે પ્રેક્ટિસ કરવાનો સરકારમાન્ય અભ્યાસક્રમ અહીં ઉપલબ્ધ છે. જેનો યશ ડૉ. વિવેક જોશીને જાય છે. નર્સિંગ કોલેજ સરૂ થઈ છે તો અહીં ડાયાલિસિસ ટેક્નિશીયનનો અભ્યાસક્રમ પણ થાય છે. અહીંનો સ્ટાફ જેટલો સામાજિક રીતે પ્રાતિબદ્ધ છે તેટલો જ વ્યવસાયિક રીતે સજ્જછે. સંસ્થાના ડૉક્ટરો દ્વારા અનેક રિસર્ચ પેપર રજૂ થયાં અને ઈનામો પણ મળ્યાં છે. હોસ્પિટલ દ્વારા દર વર્ષે યુરો સર્જિકલ કેમ્પ યોજાય છે અને સેંકડો લોકોનું નિ:શુલ્ક નિદાન કરી લેબોરેટરી અને એક્સ—રે જેવીસારવાર વિનામૂલ્યે અપાય છે.
ડૉ. પ્રદીપ કણસાગરાએ શરીર અને ચિત્તની શુદ્ધિ માટે વિપશ્યના સામૂહિક શિબિરની શરૂઆત પહેલાં કણસાગરા હોસ્પિટલથી શરૂ કરી હતી અને એ પછી તો હવે તેનું એક અલાયદું આખું વિશાળ એકમ પણ છે. તેમણે પોતે પણ બેંઅલોરથી યોગ થેરાપીનો અભ્યાસ કર્યો છે.
સમાજ માટે સતત સક્રિય રહેતા ડૉ. કણસાગરા તો નમ્રતા સાથે કહે છે, “મારા જીવનની સફળતામાં ઈશ્વરના આશીર્વાદ , મારા પિતાજીના સંસ્કારો , ટ્ર્સ્ટીઓ તથા તમામ મિત્રોના સહકારનો મોટો ફાળો છ. ટીમ વર્કનું જ આ પરિણામ છે.”
ઋગ્વેદમાંએક સૂત્ર છે ‘મનુર્ભવ’ એટલે કે માનવ બન. ડૉ.પ્રદીપ કણસાગરાએ ઋગ્વેદનું આ સૂત્ર ચરિતાર્થ કર્યું છે. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ગરીબી, હવામાન,પાણીની અછત અને જીવનશૈલીને કારણે પથરીના રોગોની સમસ્યા મોટા પાયે જોવા મળે છે ત્યારે એક આધુનિક કિડની હૉસ્પિટલ સ્થાપીને ડૉ.કણસાગરાએ માનવતાનું કાર્ય કર્યું છે.
સંપર્ક :
Dr.kansagragpara Pradip
1575 W200 N
Cedar City UT84720
United States
Contact No. 98255828338
E-mail:pjkansagra@gmail. Com
————————————————-

વિશે

I am young man of 77+ years

Posted in miscellenous

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

વાચકગણ
  • 535,830 hits

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 275 other followers

તારીખીયું
જુલાઇ 2020
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
સંગ્રહ
ઓનલાઈન મિત્રો
%d bloggers like this: