નિશ્ચેના મહેલમાં વસે / દયારામ

 

નિશ્ચેના મહેલમાં વસે મારો વ્હાલમો, વસે વ્રજલાડીલો રે!

જે રે જાયે તે ઝાંખી પામે જી રે!

ભૂલા ભમે તે બીજા સદનમાં શોધે રે, હરિ ના મળે એકે ઠામે રે!

સત્સંગ દેશમાં ભક્તિનગર છે રે, પ્રેમની પોળ પૂછી જાજો રે!

વિરહતાપપોળીઆને મળી મહોલે પેસાજો રે,

સેવાસીડી ચડી ભેળા થાજો રે!

દીનતાપાત્રમાં મનમણી મૂકીને ભેટ ભગવંતજીને કરજો રે!

હુભાવપૂભાવ નોછાવર કરીને રે શ્રીગિરિધર તમો વસજો રે!

એ રે મંડાણનું મૂળ હરીચ્છા રે, કૃપા વિના સિદ્ધ ન થાયે રે!

શ્રીવલ્લભાશરણ થકી સહુ પડે સહેલું રે દૈવી જાણ પ્રતિ દયો ગાયે રે!

 

ક્રુષ્ણ જેવો કોઈ પ્રિયતમ નથી. એના જેવો કોઈ પ્રિયતમ-પ્રભુ નથી, પણ ક્રુષ્ણની મુશ્કેલી એ છે કે એ હંમેશા ગોકુળ અને વૃંદાવનમાં રહેતા નથી. કૃષ્ણ ગોવાળીયો છે અને પાછો રાજા છે. ગોપીઓને ઝૂરતી મૂકીને એ પણ મથુરા જાય છે. ગોપીઓ તો ભોળી ભરવાડણ જેવી. જે જાય છે એને શોધવાનો છે. જે એક વાર મળ્યો એને પામવાનો છે. હોઠ પર નામ છે પણ એનું સરનામું ક્યાં? આંખ હરિદર્શનની પ્યાસી છે. જે માણસ પરિસ્થીને સ્વીકારે છે એ માણસ જ પરીસ્થીનો ઉકેલ શોધી શકે છે.

 

દયારામની ગોપી જેટલી શૃંગારરસિક છે એટલીજ મનની માર્મિક છે. કૃષ્ણ ગયો છે છતાં ગાયોજ નથી. કૃષ્ણનું નામ તો આપણે બોલીએ છીએ. એ તો એને મારો વ્હાલમો કહે છે. મારો શબ્દ અધીકારસૂચક છે અને આ અધિકાર એ પ્રેમનો અધીકાર છે. ગોપીને માટે હવે હરિવર ગોકુળની મઢૂલી માં પણ નથી અને મથુરાના મહેલમાં પણ નથી. તાલાવેલી તો એટલી જ છે, પણ પ્રેમનો સ્થાયીભાવ એને વેવળાઈ સુધી નથી લઈ જતો, એ તો ખુમારીથી કહે છે કે મારો વાલમ મારા નિશ્ચયના મહેલમાં, મારા સંકલ્પના સદનમાં, મારી શ્રદ્ધાના ભવનમાં રહ્યો છે. બહાર જોવાના વલખાં મારવા વ્યર્થ છે. વ્રજનો આ લાડકલો તો મારા ભીતર છે.

 

ગોપીને પોતાને જ સરનામું મળી ગયું છે. એ સરનામું નકશા પરનું કોઈ બિંદુ નથી પણ ભક્તિનો પારાવાર સિંધુ છે. કૃષ્ણ એમને એમ ન મળે. ગુરુકૃપાથી મળે. સત્સંગથી મળે. સત્સંગ નામનો એક દેશ છે. મહાન કરતાં વિરાટ દેશ છે એમ કહેવું વધુ યોગ્ય છે. આ દેશમા ભક્તિનગર છે અને એ નગરમાં પ્રેમની પોળ છે. કવિએ ઉઘાડીને વાત કરી છે અને છતાએ આ સરનામું આપ્યું તો પણ પ્રત્યેક જીવ માટે ત્યાં પહોચવું શક્ય નથી. કવિએ ભક્તિ ને પ્રથમ સ્થાન આપ્યું છે, પણ કેવળ ભક્તિ પૂરતી નથી. ભક્તિ પછી પ્રેમ છે. પ્રેમલક્ષણાભક્તિની વાત છે. જે ભક્તિનું લક્ષણ જ પ્રેમ હોય છે તે પ્રેમલક્ષણાભક્તિ. એના મહેલમાં પહોચવું સહેલું નથી. ઇનો મહેલ એટલે ગોપીનો નિશ્ચે મહેલ. કેટલો મોટો મહેલ હશે એ. સેવાની સીડી હોય તોજ પગથીએપગથીએ ચઢીને મોહનને-મનમોહનને પહોચી શકાય.

 

નિશ્ચય કરીએ એટલું પૂરતું નથી. સંકલ્પ ગમે એટલો સબળ હોય પણ એની બાહ્ય તાકાત કે આંતરતાકાત પૂરતી નથી. જે માણસ ઈશ્વર સાથે જોડાય છે એના સંકલ્પમાં આપોઆપ નમ્રતા પ્રગટે છે. આ દીનતા-નમ્રતાના પાત્રમાં તમારે તમારો મનમણી મૂકવાનો છે. મનમણી મૂકવાનો છે ઇનો અર્થ એ છે એવો કે આપણે આપણાં અહંકારમુક્ત મનને નમ્રતાની છાબ માં મૂકવાનો છે. આ છાબ લઈ ને આ ભેટ આપણે ઈશ્વરના ચરણે મૂકાવાની છે. ઈશ્વર પાસે આપણે માથું નમાવી છીએ ઇનો અર્થ એ છે કે આપણે આપણી વિરોધી વૃતિઓને ત્યજી દઈએ એક જ વૃતિમાં સ્થિર થઈએ છીએ. પુભાવ એટલે પુરુષભાવ પણ નથી રહેતો. આપણું સર્વસ્વ ન્યોછાવર કરી દઈએ અને લિંગભેદથી પર થઈ જઈએ. ત્યારે શ્રીગિરિધરવાર સાથે આપણાં લાગનીભર્યા લગ્ન થાય.

 

વાત કહેતા તો કહી દીધી કે મારો વ્હાલમો નિશ્ચેના મહેલમાં વસે છે. પણ આ સંકલ્પનું બાળ પણ હરિઇચ્છા વગર શક્ય નથી. હરિની કૃપા વગર હરિની ઇચ્છા પળ ન પ્રગટે. એક વાર વલ્લભનું શરણ મળે પછી બધુ જ સહેલું અને સમુસૂતરું છે. વહાલમથી વલ્લભ સુધીની આ ભક્તિયાત્રા છે.

વિશે

I am young man of 77+ years

Posted in miscellenous

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

વાચકગણ
  • 427,549 hits

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 277 other followers

તારીખીયું
નવેમ્બર 2019
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
« ઓક્ટોબર   ડીસેમ્બર »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  
સંગ્રહ
ઓનલાઈન મિત્રો
%d bloggers like this: