ગૂડ બાય, નિરંજન ભગત/કાવ્યયાત્રા/ઉદયન ઠક્કર

 

જન્મભૂમિ-પ્રવાસી/25/02/2018

મધુવન પૂર્તિ/પાન:4

 ગૂડ બાય, નિરંજન ભગત/કાવ્યયાત્રા/ઉદયન ઠક્કર

      પૂર્ણતા સુધી ન પહોંચેલા, અડધા-અધૂકડા રહી ગયેલા, પ્રેમનું આ કાવ્ય છે.

            કેવા ઉલ્લાસથી કાવ્યનો આરંભ થાય છે, ‘તું હતી સાથમાં !’ વાક્યને અંતે મૂકેલું આશ્ચર્યચિહ્ન સૂચવે છે કે આટલા લાંબા સમય પછી પણ કવિને આશ્ચર્ય છે  ઉમળકો છે. સખી ગમતી હતી, ગમી જાય એવી હતી. આવો સાથ, એકાંત અને ઉપરથે પૂનમ. . કવિન તો દોડવું હતું અને ઢાળ મળ્યો. જોકે સખી સાથે હોય ત્યારે અમાવાસ્યા પણ પૂર્ણિમા જેવી લાગે, યાત્રાળુઓના સંઘમાં યે યાત્રી તો એક જ દેખાય.

            મિલનના આ એકજ અંતરા(પરિચ્છેદ) પછી પાંચ અંતરા વિચ્છેદના આવે છે.’પ્રણય કેટલો હ્રસ્વ અને વિસ્મરણ કેટલું દીર્ઘ હોય છે ! ‘ હાથમાં હાથ લઈને ચાલતાં પ્રેમીઓને સાન ન રહી કે ક્યારે  મંજરી (ફળવતાં પહેલાં જ ) ખરી પડી. ‘મુગ્ધા, મ્લાન મૂર્છિતા’ શબ્દો સખી માટે પ્રયોજાયા છે એ સુજ્ઞ ભાવકને તરત કળાઈ જાય. માટે જ મંજરીનો નિસાસો ‘નમણો’ છે. ફળનો સ્વાદ ન મળ્યોપણ કળીની સુગંધ મળી.

            ઘણા ટહુકા કર્યા પછી કોકિલા તારસ્વરે રોષનો ટહુકો કરીને ઊડી જાય, ઘણું ગોતવા છતાં ન દેખાય. સખી પણ પાંખો ફફડાવતી ઊડી ગઈ. ‘કુંજની કામિની કોકિલા’ શબ્દોથી કવિ જાણે કાન્તની પંક્તિને અંજલિ આપે છે—કામિની, કોકિલા કેલિ કૂજન કરે !

            વિજન વનમાં પ્રેમને પોષતાં જે તત્ત્વો હતાં, તે એક પછી એક વિરહનાં નિમિત્ત બનવાં માંડ્યાં. પૂનમનાં ચંદ્ર ઉપર વાદળી છવાઈ ગઈ. આ બધું ક્યારે થયું, શી રીતે થયું તે બેમાંથી એકેયને ન સમજાયું.

            હવે બે યાત્રી સાથે, ન દેખાય એવો વાયરો પણ ત્રીજો યાત્રી થઈને ચાલે છે, અંગની અડીને વેર વાળે છે..

            અંતે સખી પણ વાયરામાં લહેરખીની જેમ ભળીને વહી ગઈ, કવિ રહી ગયા, એકલા.

            કાવ્ય ઝૂલણા છંદના મુક્ત પદ્યમાં રચાયું છે. ઝડઝમક અને શબ્દાનુપ્રાસો કુશળતાથી વણી લેવાયા છે. પુષ્પ. કોયલ, ચન્દ્રી અને વાયરાની સાખે નાનકડો પ્રવાસ ક્યારે શરૂ થયો અને ક્યારે પૂરો થયો, ખબરેય ન પડી.

 

                  તું હતી સાથમાં

તું હતી સાથમાં !

તું પ્રિયે, કામ્યગાત્રી,

હ્તી વિજન વનને પથે પૂર્ણિમારાત્રિ,

જતાં હાથ લૈ હાથમાં !

જાણ્યું ના આપણે બે જણે

એવી તે કઈ ક્ષણે

કોઈ મુગ્ધા સમી મંજરી

ડાળથી મ્લાન થઈ મૂર્છિતા ગઈ ખરી,

એક નિ:શ્વાસ નમણો ભરી

આપણા માર્ગમાં ગઈ સુગંધો ઝરી !

જાણ્યું ના આપણે બે જણે

એવી તે કઈ ક્ષણે

કુંજની કામિની કોકિલા

કંઠ પર મેલતું કોઈ જાણે શિલા

એમ ટહુકાર છેલ્લો કરી રોષથી,

ક્યાંય ચાલી ગઈ દૃષ્ટિના દોષથી !

જાણ્યું ના આપણે બે જણે

એવી તે કઈ ક્ષણે

ચન્દ્રીએ ચારુ ને ચંચલ

દૃષ્ટિએ જોઈને દ્વેષથી

આડું ધારે લીધું વૈરના વેષથી

મુખ પરે શ્યામ કો મેઘનું અંચલ !

જાણ્યું ના આપણે બે જણે

એવી તે કઈ ક્ષણે

વાયુની લ્હેર ભાળી ગઈ

આપણા સંગને,

ને પછી આછું આછું અડી અંગને

એવું તે શુંય વેર વાળી ગઈ !

મૌનમાં મગ્ન થૈ આપણે બે જણે

એમ ચાલ્યા કીધું હાથ લૈ હાથમાં,

જાણ્યું ના એય તે એવી તે કઈ ક્ષણે

વાયુની લ્હેર મને શૂન્યતા શીય સાલી ગઈ,

એ જ ક્ષણ જાણ્યું કે તું ન’તી સાથમાં !

                  –નિરંજન ભગત

 

 

વિશે

I am young man of 77+ years

Posted in miscellenous

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

વાચકગણ
  • 529,807 hits

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 274 other followers

તારીખીયું
ફેબ્રુવારી 2018
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  
સંગ્રહ
ઓનલાઈન મિત્રો
%d bloggers like this: