જિંદગીભર ગુંજતે રહેંગે//શાહનવાઝખાંન

9331mahatma-gandhi-postersAanshu….

 

જિંદગીભર ગુંજતે રહેંગે…

આંસુ લૂછવા જાઉં છું… /પ્યારેલાલ કૃત  ‘પૂર્ણાહુતિ’ના આધારે લખાયેલ પુસ્તકનું પરિશિષ્ટ /પાના: 139-140

(આઝાદહિંદ ફોજના માજી અફસર શાહનવાઝખાં નું  ગાંધીજીના અંતિમ દિવસોનું સ્મરણ)

     હિન્દુસ્તાન કે બાહર જો જંગે આઝાદી નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ કી રહનુમાઈ મેં લડી ગઈ, ઉસ મેં મૈંભી એક મામૂલી સા સિપાઈ થા. હમને હથિયારબન્દ હોકર અંગ્રેજી ફૌજોંકા મુકાબલા મૈદાને જંગ મેં કિયા થા. હમ લોગ લડાઈ કે મૈદાન મેં અપને મકસદ મેં કામયાબ ન હુએ.

     લાલ કીલેસે રીહા હોને કે બાદ મુઝે કરીબન ડેઢ બરસ મહાત્મા ગાંધી કી ખિદમત મેં રહકર કામ કરને કા મૌકા મિલા. મૈંને ઉનકો બહુત હી કરીબ સે દેખા. મૈંને દેખા કિ મહાત્માજી અપની જિંદગી કા હર કદમ સત્ય ઔર અહિંસા કે ઉસૂલ કે અંતર્ગત ઉઠાતે થે. વહ યહ બાત બડી ઈમાનદારી સે માનતે થે કી કિસી નેક ચીજ કો હાસિલ કરને કે લિયે જો ઉપાય ઈસ્તેમાલ કીયે જાયેં, વહ ભી નેક ઔર સાફ હોને ચાહિયેં.

     અપને ઉસૂલ કો કાયમ રખને કે લિયે વહ દુનિયા કે બડે બડે ખતરે કા સામના કરના એક મામૂલી-સા ખેલ સમઝતે થે. જહાં કહીં ભી જુલ્મ ઔર હિંસા હોતી થી, ઉસકા મુકાબલા કરને કે લિયે વહ બિલકુલ બેખોફ ઔર નીડર હોકર ઉસકે દરમિયાન કૂદ પડતે થે. નવાખાલી મેં જહાં અત્યાચાર હુએ થી વહાં મહાત્માજી નંગે પાંવ ગાંવ ગાંવકા દૌરા કર રહે થે. જહાં ભી જાતે થે, જંગાલિયત કે નજારે દિખાઈ દેતે થે. જલે હુએ ગાંવ ઔર સહમે હુએ લોગ, જિન કા સબ કુછ લૂટ ચૂકા થા, મિલતે થે. ઉનકે ચહેરોં  સે સાફ જાહિર હોતા થા કિ ઉન લોગોં કો અપના ભવિષ્ય બિલકુલ તારીક નજર આ રહા થા,

     લેકિન જ્યોંહી ઉનકી નજરેં મહાત્માજી કે ચહેરે પર પડતી થી, ઉનમેં ફૌરન એક તબદીલી આતી થી, ઔર વહી ગમગીન ઔર મુરઝાયે હુએ ચેહરે યકાયક મુસ્કુરાહટ સે ખિલ જાતે થી. વે બેઅખ્તિયાર ય્હ કહ ઉઠતે થે કિ, અબ બપુ આ ગયે હૈ, અબ કુછ નહીં હોગા. ઉન મેં આત્મનિર્ભરતા કા જ્જબા જાગ ઉઠતા થા. યહી હાલત મૈંને બિહાર મેં દેખી. ઔર મેરા ખ્યાલ હૈ કિ અગર ભારી સે ભારી ફૌજેં ઉન લોગોં કી હિફાજત કે લિયે ભેજી જાતીં, તબ ભી અપને આપ કો ઈતના મહફુંજ ન માનતે, જિતના કિ વે મહાત્માજી કી મૌજૂદગી મેં મહસૂસ કરતે થી.

     મૈંને સોચા હૈ કિ આખિર વહ ક્યા તાકત થી ઈસ જઈફ ઈન્સાન મેં, જો દૂસરોં કા સહારા લેકર ચલતા થા, જિસ કી વજહ સે મજલૂમ ઔર ડરે હુયે લોગોં મેં યકાયક બહાદુરી કા જજબા  પૈદા હો જાતા હૈ. વહ ક્યા તાકત થી જિસ કે જોર સે યહ જઈફ ઈન્સાન જાલિમોં કે લશ્કર મેં અકેલા કૂદ કર ઉનકો શિકસ્ત દે દેતા થા. યકીનન વહ મહાત્માજી કી સચ ઔર અહિંસા કી તાકત થી-જિસ કે સામને બુરાઈ, જુલ્મઔર હિંસા મુકાબલે મેં ખડે નહીં રહ સકતે થી, વહ જહાં ભી જાતે, લોગોં કો બહાદુરી કા સબક દેતે થી—બહાદુરી જો લોગોં કે દિલોં સે મૌત કા ડર નિકાલ દેતી થી.

     મૈંને લડાઈ કે મૈદાનમેં સિપાહીયોં કી બહાદુરી કે બહુત સે કારનામેં દેખે હૈં, લેકિન યહ બહાદુરી જો મહાત્માજી લોગોં કો સિખાતે થે, વહ ઔર હી તરહ કી બહાદુરી થી- એક ઠંડી કિસ્મ કી બહાદુરી-જિસ મેં વહ લોગોં કો સિખાતે થે કિ બહાદુરી કે મુકાબલે મેં કડી કિસ્મ કી બહાદુરી- જિસમેં  વહ લોગોં કો સિખાતે થે કિ જુલ્મ ઔર હિંસા કા મુકાબલા કરતે હુએ અપની જાન દે દો, લેકિન કિસી દૂસરે કી જાન લેને કી કોશિશ ન કરો. યહ સબ સે ઊંચી કિસ્મ કી બહાદુરી હૈ.

     જનવરી 1948 કે દિન મુઝે અચ્છી તરહ યાદ હૈ, જબ કિ ઉન્હોને દેહલી મેં જુલ્મ ઔર હિંસા કો રોકને કે લિયે આખિરી બાર મરણબ્રત રખા થા. બ્રત કી પહલી શામ કો મૈં ઔર દૂસરે ચંદ સાથી ઉન કે પાસ પહુંચે. ઉસ દિન બાપુ બહુત હી ખુશ નજર આ રહે થે. હંસ કર કહને લગે: આજ મૈં બહુત ખુશ હૂં, ક્યોં કિ આજ મૈં જુલ્મ ઔર હિંસા કે ખિલાફ લડ રહા હૂં; ખામોશ નહીં બૈઠા હૂં.

     બ્રત કે ચૌથે દિન ઉનકી હાલત બહુત હી જ્યાદા બિગડ ગઈ. ડોકટરને કહા કી અગર બારહ ઘન્ટે કે અંદર મહાત્માજી અપના બ્રત નહીં ખોલેંગે, તો ઉનકી જાન સખ્ત ખતરે મેં પડ જાયેગી. સબ લોગ ઘબરા ગયે, ઔર સબને યહ કોશિશ કી કિ મહાત્માજી બ્રત કો તોડ દેં. ઉન્હોંને મહાત્માજી કો તરહ તરહ કી બાતેં સુનાઈ.

     શામ કો મહાત્માજીને મુઝે બુલાયા ઔર કહા: શાહનવાઝ, તુમ નેતાજી કે સિપાહી હો, ઔર તુમને મેરે સાથ એક બરસ સે જ્યાદા કામ કિયા હૈ; તુમ મુઝ કો ધોખા મત દેના, તુમ સચ બતાઓ કિ ક્યા દેહલી મેં જુલ્મ ઔર હિંસા ખત્મ હો ગયે હૈં?

     મૈંને જવાબ દિયા કિ નહીં, અભી ભી બાહર ખડે હુએ લોગ નારે લગા રહે હૈંકિ ગાંધી કો મરને દો! જબ મૈંને યહ બાત કહી, તો મહાત્માજી કે ચહેરે પર રૌનક આ ગઈ. કિતને ખૂબસૂરત થે વહ અલફાઝ જો ઉન્હોંને ઉસ વક્ત કહે ! જિંદગીભર વહી અલફાઝ મેરે કાનો મેં ગુંજતે રહેંગે. ઉન્હોંને કહા: અગર ગાંધી કા ઉસૂલ મર જાયે, તો સમઝો કી ગાંધી જિન્દા હી મર ગયા હૈ; લેકિન અગર ગાંધી મર જાયે ઔર ગાંધી કા ઉસૂલ જિન્દા હૈ, તો સમઝો કિ ગાંધી હમેશા કે લિએ જિન્દા હૈ.  

===================================

Advertisements
વિશે

I am young man of 77+ years

Tagged with:
Posted in miscellenous

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

વાચકગણ
  • 268,881 hits

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 286 other followers

તારીખીયું
મે 2013
સોમ મંગળ બુધ ગુરુ F શનિ રવિ
« એપ્રિલ   જૂન »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
સંગ્રહ
ઓનલાઈન મિત્રો
%d bloggers like this: